Film Anki Leśniak „Muzy Łodzi Kaliskiej” po raz pierwszy publicznie zaprezentowany został w trakcie Sympozjum „300 lat Łodzi Kaliskiej”, które we wrześniu 2009 roku odbyło się w Darłowie. Praca wzbudziła spore zainteresowanie wśród odbiorców. Autorka nagrała rozmowy z ośmioma kobietami, które w różnych okresach czasu były Muzami grupy artystycznej Łódź Kaliska.

Muzy ciekawie opowiadają o swojej współpracy z Łodzią Kaliską, a że ta współpraca była niestandardowa, zaś wszystkie Muzy to kobiety inteligentne i wykształcone (w ósemce muz są: architekt, psycholog, dwie dziennikarki, historyk sztuki, księgowa, projektantka bielizny damskiej, pracownik socjalny), a do tego kreatywne i otwarte na świat - powstał bardzo interesujący materiał. Film Anki Leśniak, w mojej ocenie, to ważny głos we współczesnej dyskusji o roli kobiet w sztuce, a także o feminizmie. Po obejrzeniu pracy w Darłowie uznaliśmy, wspólnie z Andrzejem Walczakiem, że należy pokazać ją w Atlasie Sztuki.

Jest dla mnie oczywiste, że nie wszystkim ten projekt się spodoba. Zastanawiając się, kto mógłby napisać teksty o projekcie artystki, zwróciłem się do kilku osób. Wybrałem tylko kobiety. Moją propozycję napisania tekstu bez wahania przyjęły prof. Maria Poprzęcka, Ewa Gorządek i Karolina Jabłońska. Powstały trzy interesujące, bardzo różne w swoim charakterze teksty na temat projektu. Propozycji napisania tekstu na temat Muz Łodzi Kaliskiej nie przyjęły dwie zdeklarowane feministki. Przeprowadzenie rozmowy z Anką Leśniak powierzyłem dr. Adamowi Mazurowi. Gorąco polecam lekturę tekstów na temat filmu oraz wywiad z artystką. To bardzo ciekawy materiał, który może spowodować szerszą dyskusję o roli kobiet w sztuce.

Do katalogu dołączona jest płyta DVD z filmem Anki Leśniak. Serdecznie zapraszam do przestrzeni wystawienniczej Atlasa Sztuki, w której pokażemy nie tylko film. Zapraszam także serdecznie na wernisaż wystawy, w którym obok Anki Leśniak wezmą udział Muzy Łodzi Kaliskiej oraz członkowie grupy Łódź Kaliska. Koniecznie trzeba odwiedzić Atlas Sztuki w dniu otwarcia wystawy, aby przekonać się, czy prawdziwa jest przewrotna teza postawiona przez prof. Marię Poprzęcką: „A może po prostu - Łódź Kaliska jest kobietą”.

Jacek Michalak 
www.atlassztuki.pl

Kariera artystyczna Krzysztofa Wodiczki trwa już ponad czterdzieści lat. Urodzony w 1943 roku w Warszawie artysta od 1977 roku pracuje i mieszka w Ameryce Północnej. Od czasu wyjazdu z Polski obok działalności artystycznej zajmuje się kształceniem studentów. Profesor Krzysztof Wodiczko od 1994 roku jest dyrektorem Center for Advanced Visual Studies prestiżowego Massachusetts Institute of Technology.

W 2007 roku otrzymał tytuł doktora honoris causa ASP w Poznaniu. W swoich pracach wykorzystuje przestrzeń publiczną do projekcji o tematyce społecznej i politycznej. Przez lata aktywności artysty jego prace były podziwiane w wielu miejscach na świecie. Artysta mimo, że odniósł sukces, dalej intensywnie tworzy, kontynuując swój triumfalny pochód przez renomowane światowe galerie i muzea. We wstępie do katalogu wydanego w związku z prezentacją projektu Goście Krzysztofa Wodiczki w Pawilonie Polonia na 53.

Międzynarodowej Wystawie Sztuki w Wenecji w 2009 roku Komisarz Pawilonu Polskiego i Dyrektor Zachęty Narodowej Galerii Sztuki dr Agnieszka Morawińska napisała: „Wielkim sukcesem artysty jest to, że potrafił w tylu miejscach, w rozmaitych punktach świata, wśród różnych historii i kultur, dotknąć miejsc bolesnych i poprzez monumentalne projekcje ukazać je wielkiej liczbie ludzi”. I nie inaczej było z Gośćmi w Wenecji.

O projekcie Krzysztofa Wodiczki pisały wszystkie ważne dziennik światowe, od Corriere della Sera, przez Le Figaro, Le Monde, ABC, The Sunday Times, Boston Globe, Die Tageszeitung po New York Times. Wiele miejsca najnowszemu projektowi artysty poświęciła prasa branżowa. Wszyscy dostrzegli walory projektu, zaś zaangażowana w jego produkcję Hanna Wróblewska, Zastępca Dyrektora Zachęty Narodowej Galerii Sztuki, zaraz po otwarciu wystawy w Wenecji napisała w liście do mnie: „Projekcje wyszły przepięknie i myślę że wszystkich koproducentów przepełnia duma”. Warto dodać, że Krzysztof Wodiczko 23 lata temu, w 1986 roku, reprezentował Kanadę na Biennale Weneckim.
Atlas Sztuki, który był koproducentem wystawy w Wenecji,

z ogromną przyjemnością zaprasza do swojej przestrzeni wystawienniczej. Kuratorem wystawy w Łodzi, podobnie jak
w Wenecji, jest Bożena Czubak. Ciekawe, jak Goście, w nowej aranżacji, zaprezentują się w Atlasie Sztuki.
W przygotowanym w związku z wystawą w Atlasie Sztuki katalogu gorąco polecam lekturę eseju autorstwa Bożeny Czubak na temat Gości. Tekst ten pierwotnie opublikowany był w katalogu wydanym
w związku z wystawą w Wenecji. Polecam także drugi tekst na temat projektu autorstwa Adama Mazura. Obowiązkowo należy przeczytać także zapis rozmowy, jaką z Krzysztofem Wodiczką po premierze Gości w Wenecji przeprowadziła Bożena Czubak.

Jacek Michalak

Wojciech Fangor, w ramach indywidualnej prezentacji swojej twórczości w Atlasa Sztuki, pokaże w jednej z sal dwanaście prac powstałych w latach 1969-1975. Kilka z nich nie było dotychczas prezentowanych w Polsce. Stanowiły one istotną część, ważnej w dorobku artysty, indywidualnej wystawy mającej miejsce w The Solomon R. Guggenheim Museum w Nowym Jorku w 1970 roku. W drugiej sali artysta przygotował instalację, o której w rozmowie ze Stefanem Szydłowskim mówi: „Rok 1945 był wyzwoleniem od szaleńczej ideologii hitlerowskich Niemiec, od terroru wojny, obietnicy niewolnictwa i zagłady.

Ale wyzwolenie okazało się na miarę historii, pełnym sprzeczności i zagrożeń. Przyniosło nadzieję, ale i strach przed nowym systemem, nadchodzącym za czołgami. Tej złożoności swoich osobistych doświadczeń, w cieniu których ciągle jeszcze pozostajemy, poświęciłem instalację prezentowaną w jednej z sal Atlasa Sztuki”. W pasjonującej rozmowie Wojciech Fangor celnie formułuje poglądy na temat sztuki, w sposób niezwykle klarowny przedstawia swoją wizję twórczości, źródła inspiracji i rolę artysty oraz barwnie opisuje wydarzenia z życia artystycznego i osobistego.

Artysta przyjaźnił się z wybitnymi postaciami światowej sztuki, spędził wiele lat w Berlinie Zachodnim, Paryżu, Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych, wykładał na uczelniach w Anglii i USA. Gorąco polecam także esej na temat twórczości artysty autorstwa dra Stefana Szydłowskiego - wieloletniego przyjaciela rodziny Fangorów. Spotkanie z Wojciechem Fangorem to także spotkanie z jego żoną Magdaleną.

Choć znamy się krótko, nasze kilkakrotne spotkania w Łodzi i Błędowie, gdzie mieszkają państwo Fangorowie, zawsze były serdeczne, a oboje małżonkowie ujęli mnie swoją życzliwością i gościnnością. W moim przekonaniu atmosferę naszych spotkań dobrze odzwierciedla - zrobiona w trakcie jednego z nich - fotografia Magdaleny i Wojciecha Fangorów, którą publikujemy w katalogu. Zapraszam serdecznie do odwiedzenia wystawy Wojciecha Fangora, która inauguruje siódmy rok działalności Atlasa Sztuki.

Jacek Michalak